In 2006 zijn nieuwe kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs in de wet opgenomen. Ook voor de nieuwe kerndoelen Nederlands geldt dat ze veel globaler zijn geformuleerd dan de vorige versies van kerndoelen. De Taakgroep Vernieuwing Basisvorming koos destijds voor deze globale formulering ‘vanuit de overweging dat scholen optimaal ruimte moeten krijgen om hun leerlingen arrangementen op maat te bieden’. Er zijn nu ook minder kerndoelen dan voorheen: tien stuks. In 1992 waren het er twintig en in 1998 zelfs 32. Deze beperking in aantal komt voort uit de keuze om alleen kerndoelen te formuleren voor wat de Taakgroep zag als de ‘kern’ van het vak. Om die reden staat de communicatieve functie van taal centraal in de kerndoelen en heeft fictie een bescheiden plek gekregen.  

SLO heeft de opdracht gekregen van het ministerie van OCW om de kerndoelen te concretiseren. De concretisering van de kerndoelen in deze notitie is bedoeld om docenten een eerste helpende hand te bieden bij het inrichten van hun onderwijs. Meer informatie over het gehele vak vinden docenten in de methodes Nederlands, die doorgaans een betrouwbare interpretatie van de kerndoelen zijn en in de volgende publicaties:

• Nederlands in de onderbouw, Helge Bonset, Martien de Boer en Tiddo Ekens, Coutinho, Bussum, 2005
• Nederlands Anders, Jeroen Steenbakkers, SLO, Enschede, 2006  

Hierna volgen de officiële, integrale tekst van karakteristiek en kerndoelen Nederlands en een eerste bespreking daarvan. Dan geven we een korte schets van de rol van Nederlands bij projecten in de onderbouw en van de mogelijkheden om de kerndoelen op verschillende niveaus uit te werken. Daarna wordt ieder kerndoel afzonderlijk uitgebreid geconcretiseerd.

April 2007
Martien de Boer